Trong giao dịch, thua lỗ luôn bị gắn mác là "mắc lỗi", và từ nhỏ chúng ta đã được dạy rằng mắc lỗi là không tốt, chúng ta phải tránh mắc lỗi. Bản thân tâm lý này đã có vấn đề rồi.
Nhiều trader trong chúng ta đều than phiền rằng giao dịch quá khó. Vậy họ đã thực sự hiểu giao dịch khác biệt gì so với các hoạt động khác chưa? Tôi đã đọc một số sách về giao dịch, và cũng học được rất nhiều bài học từ kinh nghiệm giao dịch của người khác. Tôi nhận ra rằng, trên thị trường có hàng ngàn kiểu trader, nhưng nguyên nhân phổ biến nhất gây ra thua lỗ chỉ có vài cái.
Những tình huống dễ thua lỗ nhất
Lợi nhuận giao dịch thực ra là xem mức độ phù hợp giữa thị trường và phương pháp giao dịch của bạn. Chúng ta đều sử dụng một phương pháp để giao dịch, nếu phương pháp này phù hợp với môi trường thị trường lúc đó, thì chúng ta sẽ có lợi nhuận. Khi tỷ lệ thắng cao, thua lỗ ít, chúng ta cũng có lợi nhuận.
Nếu chúng ta tuân thủ nguyên tắc, kiên trì sử dụng một hệ thống hiệu quả, và quản lý rủi ro tốt, thì khi thị trường thuận lợi cho chúng ta, lợi nhuận sẽ tự nhiên đến. Còn trước đó, chúng ta phải kiểm soát tốt thua lỗ. Về mặt chiến lược, các trader khác nhau vì tính đặc thù của chiến lược, cũng dễ bị thua lỗ vào những thời điểm không thích hợp:
Trader giao dịch trong ngày khó có lợi nhuận khi biến động trong ngày thấp;
Nếu thị trường không có xu hướng rõ ràng trong một thời gian, trader giao dịch theo xu hướng khó có lợi nhuận;
Trader sử dụng mô hình biểu đồ gặp khó khi xu hướng không tiếp diễn sau breakout đường xu hướng;
Trader giao dịch swing bị cắt lỗ quá sớm khi vùng hỗ trợ thất bại.
Kinh nghiệm chưa đủ nhưng lại quá tự tin
Vấn đề lớn nhất của trader là quá tự tin khi kinh nghiệm chưa đủ. Còn nhiều trader mới không sử dụng cắt lỗ. So với đầu tư chứng khoán, chu kỳ giao dịch forex ngắn hơn nhiều, bạn không thể kỳ vọng sẽ không có thua lỗ.
Đừng nghĩ rằng mình thực sự hiểu hết mọi thứ về thị trường. Về phần tôi, phải đến 5 năm sau khi vào nghề tôi mới dám nói rằng mình biết cách giao dịch. Vì vậy, dù bạn làm gì, quá kiêu ngạo sẽ luôn khiến bạn phải trả giá.
Sự tự tin quá mức khiến nhiều trader làm những việc điên rồ, nhiều người thành công trong ngành khác rồi tưởng rằng mình cũng giỏi như vậy trong giao dịch, đây là một sai lầm to lớn.
Luôn đứng về phía đa số trên thị trường
Giá cả chính là sự phản ánh của hoạt động tâm lý. Đa số mọi người hình thành quan điểm và kỳ vọng tương tự về thị trường, nên hoạt động mua bán của họ trên thị trường cũng có xu hướng cùng một hướng. Con người bẩm sinh cho rằng ở trong một tập thể sẽ an toàn hơn, tin rằng sức mạnh của đa số có thể thay đổi môi trường.
Trên thị trường giao dịch cũng xuất hiện mô thức hành vi tương tự. Khi đa số nghĩ rằng giá sẽ đi theo xu hướng nào đó, họ liên tục mua hoặc bán, hành vi này ngược lại sẽ củng cố xu hướng đó.
Ví dụ rõ ràng nhất là cơn sốt hoa tulip ở Hà Lan năm 1637. Vào những năm 1600, hoa tulip được săn đón rộng rãi ở châu Âu, dẫn đến việc thị trường bán ra ồ ạt các hợp đồng tương lai liên quan đến hoa tulip. Đến năm 1637, giá hoa tulip cao đến mức kinh ngạc. Khi bên bán đột nhiên bán tháo ồ ạt, thị trường sụp đổ ngay lập tức. Đây cũng là bong bóng tài chính đầu tiên trong lịch sử.
Yếu tố tâm lý trên thị trường thường quyết định sự nghiệp giao dịch của trader thành công hay thất bại. Dù đã chuẩn bị về mặt tâm lý, nhưng khi mở máy tính và thấy thị trường đi ngược hoàn toàn với kỳ vọng của mình, "bản năng" của con người sẽ bắt đầu phát huy tác dụng, không còn tuân thủ kế hoạch giao dịch của mình một cách khách quan nữa, mà chọn đứng về phía đa số. Đi theo các trader khác trên thị trường cũng là một lý do lớn khiến đa số không thể có lợi nhuận trên thị trường forex.