Chúng ta đều biết, thị trường ngoại hối là một thị trường phi tập trung (OTC) mang tính quốc tế vô cùng rộng lớn. Trong thị trường này có rất nhiều người tham gia, và bạn cần hiểu những người tham gia này là ai, họ đóng vai trò gì. Hiện nay, những người tham gia quan trọng của thị trường ngoại hối toàn cầu chủ yếu có bốn loại, đó là các ngân hàng đầu tư lớn mang tính quốc tế, các tập đoàn đa quốc gia lớn, ngân hàng trung ương các nước và nhà giao dịch bán lẻ.
Vào cuối thập niên 1990, chỉ có "những tay chơi lớn" mới có thể tham gia vào trò chơi này. Yêu cầu ban đầu là bạn phải có số vốn từ 10 triệu đến 15 triệu USD (khoảng 250 tỷ đến 375 tỷ VND) thì mới có thể giao dịch ngoại hối. Giao dịch ngoại hối ban đầu được sử dụng trong thị trường liên ngân hàng, chứ không dành cho nhà giao dịch bán lẻ.
Quay ngược thời gian vài chục năm về trước, khi công nghệ giao dịch điện tử chưa xuất hiện, các công ty môi giới ngoại hối vẫn hoạt động sôi nổi trên thị trường liên ngân hàng. Khác với công ty môi giới chứng khoán, công ty môi giới không tự nắm giữ vị thế. Chức năng của họ là kết nối người mua và người bán, tối ưu hóa giá, khớp lệnh nhanh chóng và chính xác.
Từ thập niên 1970, các công ty môi giới ngoại hối thực hiện giao dịch thông qua hệ thống điện thoại giao dịch chuyên dụng Open Box. Người môi giới kết nối trực tiếp với ngân hàng qua loa phóng thanh trước mặt, liên tục truyền thông tin giao dịch ra ngoài. Lúc này, tất cả các ngân hàng đều có thể nghe thấy toàn bộ tình hình giao dịch đang được thực hiện.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển và hoàn thiện của công nghệ internet và giao dịch trực tuyến, sự xuất hiện của các broker trực tuyến như EBC đã mang đến cho chúng ta – những nhà giao dịch bán lẻ – cơ hội giao dịch ngoại hối và CFD.
Không dài dòng nữa, sau đây là những người tham gia chính của thị trường ngoại hối:
1. Ngân hàng đầu tư quốc tế
Do tính phi tập trung của thị trường ngoại hối giao ngay, những ngân hàng đầu tư quốc tế trên thế giới chính là bên quyết định tỷ giá hối đoái. Dựa trên quan hệ cung cầu tiền tệ, những ngân hàng lớn này "thiết lập" ra chênh lệch giá mua/bán, tức cái mà chúng ta gọi là "spread", và những ngân hàng lớn này cũng chính là những gì chúng ta thường gọi là "market maker".
Những ngân hàng lớn này được gọi chung là thị trường ngoại hối liên ngân hàng. Mỗi ngày, các ngân hàng này cung cấp khối lượng giao dịch ngoại hối lớn cho khách hàng và cho chính họ, mang lại thanh khoản dồi dào cho thị trường ngoại hối toàn cầu. Những ngân hàng đầu tư quốc tế lớn này bao gồm Citibank, JPMorgan, UBS, Barclays, Deutsche Bank, Goldman Sachs, HSBC và Bank of America, v.v.
Tổ chức nghiên cứu nổi tiếng châu Âu EuroMoney đã công bố những điểm chính trong báo cáo khảo sát thị trường ngoại hối toàn cầu năm 2020 (chủ yếu là ngoại hối tổ chức) như sau:
JPMorgan giữ vị trí số một về khối lượng giao dịch ngoại hối năm thứ ba liên tiếp, với thị phần 10,78%;
UBS đứng thứ hai với thị phần 8,13%;
Tổ chức phi ngân hàng XTX Markets có thị phần 7,58%, từ vị trí thứ 4 năm ngoái vươn lên thứ ba;
State Street của Mỹ đứng đầu về mức độ hài lòng của khách hàng;
Nền tảng giao dịch ngoại hối tổ chức Refinitiv tiếp tục giữ vị trí số một về khối lượng giao dịch đa nền tảng.
Mười ngân hàng thương mại (đầu tư) quốc tế hàng đầu thế giới chiếm gần 65% thị phần ngoại hối toàn cầu! Trong đó 80% là các ngân hàng (đầu tư) lớn truyền thống, chỉ có hai tổ chức là định chế tài chính phi ngân hàng.
2. Các tập đoàn đa quốc gia lớn
Mục đích các tập đoàn đa quốc gia lớn trên toàn cầu tham gia thị trường ngoại hối là để phục vụ hoạt động kinh doanh. Lấy Apple làm ví dụ, Apple trước tiên phải đổi USD sang JPY để nhập khẩu thiết bị điện tử từ Nhật Bản. Do quy mô ngoại hối mà các tập đoàn đa quốc gia này giao dịch nhỏ hơn nhiều so với quy mô giao dịch trên thị trường liên ngân hàng, nên loại người tham gia thị trường này thường giao dịch ngoại hối với các ngân hàng thương mại.
Các thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A) giữa các tập đoàn đa quốc gia cũng sẽ gây ra biến động tỷ giá trên thị trường ngoại hối. Trong các thương vụ M&A xuyên biên giới quốc tế, sẽ liên quan đến việc trao đổi tiền tệ với quy mô lớn, điều này có thể gây ra biến động tỷ giá.
3. Các ngân hàng trung ương chính trên toàn cầu
Tại các ngân hàng trung ương chính trên toàn cầu, như Ngân hàng Trung ương châu Âu, Ngân hàng Trung ương Anh và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), họ cũng thường xuyên tham gia vào thị trường ngoại hối. Giống như doanh nghiệp, các cơ quan chính phủ ở cấp quốc gia cũng tham gia vào thị trường ngoại hối với mục đích thanh toán thương mại quốc tế, quản lý dự trữ ngoại hối và các hoạt động khác.
Ngoài ra, các ngân hàng như Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ, khi đồng nội tệ liên tục tăng giá, để ổn định xuất khẩu và các ngành công nghiệp khác, cũng sẽ không định kỳ can thiệp vào thị trường ngoại hối để mua hoặc bán tiền tệ, cố gắng sử dụng biện pháp can thiệp của ngân hàng trung ương để hạ nhiệt đồng nội tệ. Khi ngân hàng trung ương can thiệp vào thị trường ngoại hối, thị trường ngoại hối thậm chí có thể biến động mạnh, sự can thiệp này có thể là can thiệp trực tiếp hoặc can thiệp gián tiếp.
Đồng thời, khi ngân hàng trung ương điều chỉnh lãi suất để chống lạm phát, hành động này của ngân hàng trung ương cũng sẽ dẫn đến biến động tỷ giá trên thị trường ngoại hối. Ngân hàng trung ương có thể thông qua công cụ lãi suất để tác động đến giá trị tiền tệ.
4. Nhà đầu cơ tiền tệ
Đầu cơ tiền tệ là hành vi mua và nắm giữ ngoại tệ với kỳ vọng trong tương lai sẽ bán lại đồng tiền đó với tỷ giá cao hơn và thu lợi nhuận.
"Tham gia vào đây chỉ để kiếm tiền!"
Đây rất có thể là câu cửa miệng của các nhà đầu cơ. Mục đích đầu cơ trên thị trường ngoại hối chính là để kiếm lợi nhuận. Nhà đầu cơ quan tâm đến biến động giá tiền tệ. Do liên quan đến sự không chắc chắn, nên được gọi là đầu cơ, bởi vì không ai có thể chắc chắn giá của cặp tiền tệ sẽ tăng hay giảm.
Nhà giao dịch cần đánh giá mọi khả năng có thể xảy ra đối với cặp tiền tệ trước khi thực hiện giao dịch. Các nhà đầu cơ này đa dạng về loại hình và quy mô. Có những nhà đầu cơ đầy ắp tiền, và có những người thì eo hẹp, nhưng mục đích họ tham gia vào thị trường ngoại hối lại giống nhau đến vậy – kiếm tiền.